1. Үндсэн үүрэг
Нам хүчдэлийн хайрцаг нь дараах үндсэн үүргүүдийг гүйцэтгэдэг:
-
Эрчим хүч хуваарилах: Нэг эх үүсвэрээс ирсэн цахилгааныг олон салбар шугамд (гэрэлтүүлэг, залгуур, тоног төхөөрөмж г.м) хуваах.
-
Хяналт ба удирдлага: Хэлхээ бүрийг тус тусад нь асааж, унтраах боломжийг олгоно.
-
Хамгаалалт: Богино холболт, хэт ачаалал, хүчдэлийн хэлбэлзэл болон цахилгаан алдагдлаас тоног төхөөрөмж болон хүний амь насыг хамгаалах.
-
Хэмжилт: Хэрэглэсэн цахилгаан эрчим хүчийг тоолуур ашиглан хянах.
2. Хайрцаг доторх үндсэн эд ангиуд
Стандарт нам хүчдэлийн хайрцагт дараах тоноглолууд багтдаг:
| Төхөөрөмж |
Үүрэг |
| Автомат таслуур (Circuit Breaker) |
Хэт ачаалал болон богино холболтоос хамгаална. |
| Үлдэгдэл гүйдлийн төхөөрөмж (RCD/RCCB) |
Цахилгаан алдагдлаас хамгаалж, хүнийг тогонд цохиулахаас сэргийлнэ. |
| Шин (Busbar) |
Гүйдлийг автомат таслууруудад зэрэг хуваарилах дамжуулагч зам. |
| Тоолуур (Meter) |
Цахилгааны хэрэглээг хэмжих. |
| Хүчдэл тогтворжуулагч/хамгаалагч |
Хүчдэл гэнэт ихсэх эсвэл багасахаас хамгаална. |
| Газардуулгын шин |
Аюулгүй байдлыг хангах газардуулгын холболт. |
3. Техник үзүүлэлт ба ангилал
Нам хүчдэлийн систем нь ихэвчлэн дараах техникийн хүрээнд ажилладаг:
-
Хүчдэлийн түвшин: AC (Хувьсах гүйдэл) 220V (Нэг фаз) эсвэл 380V (Гурван фаз).
-
Дамжуулах гүйдэл: Хэрэглээнээс хамаарч 10A-аас хэдэн мянган А хүртэл.
-
Хамгаалалтын зэрэг (IP rating):
-
IP20/IP30: Дотор орчинд, хуурай нөхцөлд.
-
IP54/IP65: Гадна орчинд, тоос шороо, чийгтэй нөхцөлд.
4. Түгээх хайрцгийн төрлүүд
-
XL-21 (Хүчний хайрцаг): Үйлдвэр, аж ахуйн нэгжийн үндсэн тэжээлийг хуваарилахад ашигладаг шалан дээр суурилагддаг том хайрцаг.
-
Гэрэлтүүлгийн хайрцаг: Орон сууц, оффисын гэрэлтүүлэг, залгуурт зориулсан жижиг оврын хайрцаг.
-
Гадна зориулалтын хайрцаг: Зэвэрдэггүй төмөр эсвэл хуванцар материалаар хийгдсэн, усны хамгаалалттай.
-
Тоолуурын хайрцаг: Хэрэглэгчийн тоолуурыг байрлуулж, лацдах зориулалттай.
5. Анхаарах зүйлс
-
Чанар: Хайрцагны их бие нь галд тэсвэртэй материалаар хийгдсэн байх ёстой.
-
Тэмдэглэгээ: Автомат бүр дээр аль өрөө эсвэл аль төхөөрөмжийнх болохыг тодорхой бичсэн байх шаардлагатай.
-
Мэргэжлийн угсралт: Буруу холболт нь галын аюул дагуулдаг тул заавал мэргэжлийн цахилгаанчин угсралт хийх ёстой.