Нам хүчдэлийн хуваарилах байгууламж гэж юу вэ?
Нам хүчдэлийн хуваарилах байгууламж гэдэг нь хувьсах гүйдлийн $1000\text{V}$ хүртэлх хүчдэлийн түвшинд цахилгаан эрчим хүчийг хүлээн авах, хуваарилах, хянах болон цахилгаан тоноглолуудыг хамгаалах зориулалттай иж бүрдэл төхөөрөмж юм.
Энэхүү байгууламж нь ихэвчлэн дэд станцууд, үйлдвэр болон иргэний барилга байгууламжийн цахилгаан хангамжийн төгсгөлийн шатанд ашиглагддаг.
Үндсэн үүрэг (Үндсэн функц):
1. Эрчим хүчний хуваарилалт: Төв шугамаас ирж буй цахилгааныг олон салбар шугамууд руу найдвартай хуваарилна.
2. Хяналт ба удирдлага: Цахилгаан хэлхээг алсын зайнаас эсвэл гар аргаар залгах, салгах болон ажиллагааны горимыг хянана.
3. Хамгаалалт: Богино холболт, хэт ачаалал, хүчдэлийн уналт зэрэг гарч болзошгүй аюулаас тоног төхөөрөмж болон кабель шугамыг хамгаална.
4. Хэмжилт: Гүйдэл, хүчдэл, чадал зэрэг цахилгааны үзүүлэлтүүдийг ухаалаг тоолуур болон багажаар дамжуулан хэмжиж, мэдээлэл өгнө.
Бүтэц ба бүрэлдэхүүн хэсэг:
• Шүүгээ (Корпус): Гадна талаараа төмөр эсвэл тусгаарлагч материалаар хийгдсэн хамгаалалтын хайрцаг.
• Таслуур (Circuit Breaker): Ачаалал салгах болон хамгаалалтын үндсэн элемент (Жишээ нь: ACB, MCCB, MCB). • Шин (Busbar): Цахилгаан дамжуулах зэс эсвэл хөнгөн цагаан зам.
• Контактор ба Реле: Алсын удирдлага болон автоматжуулалтад ашиглагдана. • Хэмжих хэрэгсэл: Амперметр, вольтметр, ухаалаг тоолуур
Ангилал:
• Хэлбэрээр нь: Шүүгээт (Гүйдэг болон суурин), хананд тогтоодог , гадаа зориулалтын гэх мэт.
• Зориулалтаар нь: Ерөнхий оролтын шүүгээ, салбарлах шүүгээ, нөхөн олговрын шүүгээ (Конденсатор), хяналтын шүүгээ. Дүгнэлт:
Орчин үеийн нам хүчдэлийн хуваарилах байгууламжууд нь “Ухаалаг” (Smart) чиглэл рүү хөгжиж байгаа бөгөөд зайнаас хянах (Remote monitoring), оношлох болон эрчим хүчний хэмнэлттэй ажиллах боломжтой болсон.
Дүгнэлт:
Орчин үеийн нам хүчдэлийн хуваарилах байгууламжууд нь “Ухаалаг” (Smart) чиглэл рүү хөгжиж байгаа бөгөөд зайнаас хянах (Remote monitoring), оношлох болон эрчим хүчний хэмнэлттэй ажиллах боломжтой болсон.