Барилга, уул уурхай, үйлдвэрлэл, дулаан хангамж болон тоног төхөөрөмжийн угсралтад ган хоолой өргөн хэрэглэгддэг. Иймээс худалдан авалтын захиалга өгөхдөө зөвхөн ган хоолой, труба, төмөр труба гэж нэрлээд орхих нь хүссэн бүтээгдэхүүнээ авахад хангалтгүй юм. Иймэрхүү байдал биднээс үнийн санал буюу бүтээгдэхүүний дэлгэрэнгүй мэдээлэл авахдаа үргэлж тулгарч байсан асуудлын нэг юм.

Ган хоолойн диаметр, ханын зузаан, үйлдвэрлэлийн арга, материалын марк болон гадаргуугийн хамгаалалт нь бүтээгдэхүүний зориулалт, бат бөх чанар, ашиглалтын хугацаанд шууд нөлөөлнө. Буруу сонголт хийвэл угсралтын явцад хэмжээ таарахгүй болох, хоолой хурдан зэврэх, даралт даахгүй байх эсвэл төсвийн зардал нэмэгдэх эрсдэлтэй.

Иймээс труба үнэ асуухаас өмнө хаана, ямар нөхцөлд ашиглахаа тодорхойлох нь хамгийн чухал.

Ган хоолойн түгээмэл төрлүүд

Ган хоолойг үйлдвэрлэлийн арга, хэлбэр болон гадаргуугийн боловсруулалтаар нь хэд хэдэн төрөлд ангилдаг. Төрөл бүр өөрийн давуу талтай бөгөөд сонголтыг ашиглалтын зориулалтад үндэслэн хийнэ.

Оёдолгүй ган хоолой

Оёдолгүй ган хоолой нь их биеийн дагуу гагнаасгүй, нэгэн жигд бүтэцтэй байдаг. Ийм хоолойг өндөр даралт, температур болон механик ачаалалтай орчинд ашиглах нь түгээмэл.

Оёдолгүй ган труба нь дараах хэрэглээнд тохиромжтой байж болно:

• Даралтат шингэн болон хий дамжуулах шугам
• Дулааны болон уурын систем
• Үйлдвэрийн тоног төхөөрөмж
• Гидравлик болон механик эд анги
• Газрын тос, уул уурхайн байгууламж
• Бойлер болон дулаан солилцуур

Гэхдээ оёдолгүй хийцтэй бүх хоолой ижил үзүүлэлттэй байдаггүй. Гангийн марк, ханын зузаан, үйлдвэрлэлийн стандарт болон ажлын даралтыг заавал харьцуулах хэрэгтэй.

Гагнаастай ган хоолой

Гагнаастай ган хоолойг ган хуудсыг дугуй хэлбэрт оруулж, уулзвар хэсгийг гагнах аргаар үйлдвэрлэдэг. Энэ төрлийн төмөр труба нь барилгын каркас, хашаа, тулгуур, механик хийц болон ерөнхий зориулалтын байгууламжид өргөн хэрэглэгдэнэ.

Гагнаастай труба нь олон төрлийн хэмжээтэй, өртгийн хувьд боломжийн байх тохиолдол түгээмэл. Харин даралттай шугамд хэрэглэх бол гагнаасын чанар, ханын зузаан болон техникийн үзүүлэлтийг нарийн шалгах шаардлагатай.

Цайрдсан ган хоолой

Цайрдсан ган хоолойн гадаргууг цайрын хамгаалалтын давхаргаар бүрсэн байдаг. Энэхүү бүрхүүл нь ган төмрийг чийг, бороо болон гаднын орчны нөлөөнөөс хамгаалж, зэврэлтийг удаашруулна.

Цайрдсан труба нь дараах ажилд тохиромжтой:

• Гадна талбайн хашаа, хаалт
• Хөнгөн метал хийц
• Ус зайлуулах байгууламж
• Агааржуулалтын систем
• Чийг ихтэй орчны угсралт
• Хүлэмж болон хөдөө аж ахуйн хийц

Цайрдсан ган хоолой авахдаа бүрхүүл нь жигд эсэх, хууларсан хэсэг байгаа эсэх, үзүүр болон зүсэлтийн хэсэг хамгаалагдсан эсэхийг шалгана. Гагнуур хийх үед цайрын бүрхүүл гэмтэж болох тул гагнасан хэсгийг дахин хамгаалах шаардлагатай.

Труба үнэ юунаас шалтгаалдаг вэ?

Ижил урттай хоёр ган хоолойн үнэ өөр байх нь хэвийн үзэгдэл. Учир нь ган хоолой үнэ зөвхөн диаметрээс бус, материалын жин, ханын зузаан болон үйлдвэрлэлийн аргаар тодорхойлогддог.

Үнэд дараах хүчин зүйлс нөлөөлнө:

• Гадна диаметр
• Ханын зузаан
• Нэг хоолойн урт
• Нэг метрийн жин
• Гангийн марк
• Оёдолгүй эсвэл гагнаастай хийц
• Хар, будсан эсвэл цайрдсан гадаргуу
• Захиалгын нийт хэмжээ
• Тайрах болон боловсруулах үйлчилгээ
• Савлагаа, тээвэр, хүргэлтийн нөхцөл

Диаметр, ханын зузааныг хэрхэн сонгох вэ?

Ган хоолойн гадна диаметр нь угсралтын хэмжээ, холболт болон дамжуулах чадварт нөлөөлнө. Ханын зузаан нь хоолойн жин, бат бөх чанар, даралт болон механик ачаалал даах чадварыг тодорхойлдог.

Шингэн, хий дамжуулах хоолойд дараах нөхцөлийг тооцно:

• Ажлын болон туршилтын даралт
• Шингэн эсвэл хийн температур
• Дамжуулах бодисын шинж чанар
• Урсгалын шаардлагатай хэмжээ
• Дотор болон гадна талын зэврэлт
• Холболтын арга
• Ашиглалтын орчин

Харин барилгын хийцэд ашиглах ган труба сонгохдоо нугаралт, суналт, салхи, цас, доргилт болон бусад механик ачааллыг тооцох шаардлагатай.

Хэт зузаан труба сонгох нь бүх тохиолдолд зөв шийдэл биш. Материалын жин нэмэгдэхийн зэрэгцээ тээвэр, өргөх, тайрах болон гагнах зардал өснө. Харин шаардлагаас нимгэн хоолой нь амархан нугарах, хэлбэрээ алдах эсвэл ашиглалтын хугацаа богиносох эрсдэлтэй.

Даралтат шугам болон хариуцлагатай байгууламжийн хэмжээг инженерийн тооцоонд үндэслэн сонгох хэрэгтэй.

Труба худалдаж авахын өмнө юу шалгах вэ?

“Труба зарна” гэсэн зар олон байдаг боловч бүтээгдэхүүний бодит чанар, хэмжээ болон материал нь хоорондоо ялгаатай байж болно. Зөвхөн зураг, нэгж үнийг харж сонголт хийхээс зайлсхийх нь зүйтэй.

Хэмжээсийг нягтлах

Захиалгын өмнө дараах мэдээллийг бичгээр баталгаажуулна:

• Гадна диаметр
• Ханын бодит зузаан
• Нэг бүрийн урт
• Тоо ширхэг
• Нэг метр болон нэг бүрийн жин
• Хэмжээсийн зөвшөөрөгдөх зөрүү

Нэрлэсэн хэмжээ болон бодит хэмжээс бага зэрэг зөрөх боломжтой. Нарийн угсралт, механик боловсруулалт хийх бол бодит хэмжилтийн мэдээлэл авах шаардлагатай.

Гадаргуу болон хэлбэрийг шалгах

Хоолойн гадаргуу дээр гүн зэв, цууралт, хонхорхой, хуулралт эсвэл давхарласан хэсэг байгаа эсэхийг шалгана. Мөн хоолой хэт мурийсан, үзүүр нь гэмтсэн эсвэл огтлол нь хэлбэрээ алдсан байж болохгүй.

Цайрдсан труба сонгох үед цайрын бүрхүүл жигд, томоохон халцарсан хэсэггүй байх нь чухал.

Материалын мэдээллийг авах

Хариуцлагатай нийлүүлэгч нь гангийн марк, үйлдвэрлэлийн арга, хэмжээ болон бүтээгдэхүүний үндсэн үзүүлэлтийг тодорхой тайлбарлаж чаддаг. Үйлдвэрлэл, даралтат шугам болон тусгай зориулалтаар ашиглах бол материалын гэрчилгээ, туршилтын мэдээлэл шаардлагатай эсэхийг урьдчилан тохирно.

Хямд труба сонгоход ямар эрсдэл гардаг вэ?

Хамгийн бага үнэтэй санал болгон ашигтай байдаггүй. Зарим бүтээгдэхүүний ханын бодит зузаан нимгэн, жин дутуу эсвэл материалын үзүүлэлт тодорхойгүй байж болно.

Хэт хямд төмөр труба сонгосноор дараах нэмэлт зардал гарах эрсдэлтэй:

• Угсралтын үед хэмжээ таарахгүй болох
• Хоолой амархан нугарах
• Гагнуурын хэсэг цуурах
• Зэврэлт хурдан үүсэх
• Материалыг дахин худалдан авах
• Ажлын хугацаа хойшлох
• Тээвэр болон буулгалтыг давтан хийх

Үнийн саналыг харьцуулахдаа диаметр, ханын зузаан, урт, нэгж жин, гангийн марк болон гадаргуугийн боловсруулалт ижил эсэхийг эхлээд шалгана.

Дүгнэлт

Ган хоолой буюу труба сонгохдоо зөвхөн үнийг бус, ашиглах зориулалт, үйлдвэрлэлийн арга, диаметр, ханын зузаан, материал болон гадаргуугийн хамгаалалтыг хамтад нь үнэлэх шаардлагатай.

Оёдолгүй ган хоолой нь өндөр даралт, температур болон механик ачаалалтай орчинд тохиромжтой байж болно. Гагнаастай труба нь барилгын хийц болон ерөнхий зориулалтын ажилд өргөн хэрэглэгддэг. Харин цайрдсан ган хоолой нь чийг болон гаднын орчны нөлөөтэй нөхцөлд давуу талтай.

Захиалга өгөхөөс өмнө шаардлагатай хэмжээ, ханын зузаан, урт, тоо ширхэг зэрэг нөхцөлөө тодорхой болгосноор буруу бүтээгдэхүүн авах эрсдэлийг бууруулна. Техникийн мэдээлэл нь тодорхой, үнийн нөхцөл нь ил тод, бүтээгдэхүүний гарал үүсэл нь ойлгомжтой нийлүүлэгч сонгох нь урт хугацаанд илүү найдвартай, хэмнэлттэй шийдэл болно.