Монгол орны өвөл урт, хүйтэн, салхи ихтэй байдаг тул байшин, агуулах, гарааш, үйлдвэрийн барилгын дулаан хадгалалт маш чухал. Халаалт сайн байсан ч хана, шал, дээвэр зөв дулаалгагүй бол дулаан хурдан алдагдаж, өрөөний температур тогтворгүй болдог. Үүнээс болж түлш, цахилгаан, халаалтын зардал нэмэгдэхээс гадна хананд цан үүсэх, шалнаас хүйт даах, дээврийн хэсгээр дулаан алдагдах зэрэг асуудал гардаг.

Ийм нөхцөлд полистирол хавтан ( polistirol havtan）нь барилгын дулаан тусгаарлагч материалын нэг зөв сонголт болж чадна. Энэ төрлийн хавтан нь хөнгөн, угсрахад хялбар, хэлбэр хэмжээний сонголттой, хана, шал, дээвэр зэрэг олон хэсэгт ашиглах боломжтой. Гэхдээ зөв үр дүн авахын тулд зөвхөн хавтан худалдаж авах биш, хаана хэрэглэх, ямар зузаан сонгох, ямар нягт тохирох, угсралтыг хэрхэн хийхийг хамтад нь анхаарах шаардлагатай.

Полистирол хавтан гэж юу вэ?

Полистирол хавтан нь дулаан алдагдлыг багасгах зориулалттай хөнгөн дулаалгын материал юм. Барилгын гадна хана, дотор хана, шал, дээвэр, суурь, зоорь, агуулах, гарааш зэрэг олон төрлийн хэсэгт хэрэглэгддэг. Хавтангийн бүтэц нь агаарыг тодорхой хэмжээгээр хадгалж, дулаан дамжуулалтыг бууруулахад тусалдаг.

Зах зээл дээр EPS болон XPS төрлийн полистирол хавтан өргөн хэрэглэгддэг. EPS хавтан нь хөнгөн, эдийн засгийн хувьд боломжийн, гадна ханын дулаалгад түгээмэл ашиглагддаг. Харин XPS дулаалга нь илүү нягт бүтэцтэй, ус чийгэнд илүү тэсвэртэй тул шал, суурь, дээвэр, чийгтэй орчинд ашиглахад тохиромжтой. Аль төрлийг сонгох нь барилгын нөхцөл, ашиглах хэсэг, ачаалал, төсвөөс хамаарна.

Хана дулаалахад юуг анхаарах вэ?

Барилгын дулаан алдагдлын ихэнх хэсэг ханаар дамждаг. Ялангуяа хуучин тоосгон байшин, блокон барилга, нимгэн ханатай сууцанд өвлийн улиралд гадна хананаас хүйт даах нь элбэг. Энэ үед полистирол хавтангаар гадна ханын дулаалга хийх нь өрөөний дулааныг тогтвортой хадгалахад тусална.

Хана дулаалахдаа хавтангийн зузаан, нягт, ханын гадаргуугийн байдал, цавуу болон бэхэлгээний чанарыг анхаарах хэрэгтэй. Хэрэв ханын гадаргуу тоос шороотой, сул шавардлагатай, тэгш бус байвал хавтан сайн наалдахгүй. Иймээс угсралтын өмнө ханыг цэвэрлэж, шаардлагатай хэсгийг засаж, хуурай, бат бөх гадаргуу бэлтгэх нь чухал.

Полистирол хавтанг хананд тавихдаа хавтангийн заадсыг аль болох зөрүүлж байрлуулна. Ингэснээр хүйтний гүүр үүсэх эрсдэл багасна. Цонх, хаалга, булан, дээвэртэй нийлсэн хэсэг нь дулаан алдагдах эмзэг хэсэг тул эдгээр газарт илүү нямбай ажиллах хэрэгтэй. Хавтангийн гадна талд тор татаж, хамгаалалтын шавардлага хийснээр салхи, бороо, нарны нөлөөнөөс хамгаалж, дулаалгын насжилтыг уртасгана.

Шалны дулаалга хийхэд тохирох хавтан сонгох нь

Энэ нь нэг давхар байшин, зуслангийн сууц, гарааш（гараж）, агуулахад түгээмэл тохиолддог. Шал дулаалгагүй эсвэл нимгэн дулаалгатай бол хуримтлагдсан дулаан доош алдагдаж, өрөөнд хүйтэн мэдрэмж төрдөг. Энэ асуудлыг багасгахад полистирол хавтан ашиглан шалны дулаалга хийх нь илүү үр дүнтэй.

Шаланд хэрэглэх хавтан нь хананд хэрэглэх хавтангаас илүү нягт, даралт даах чадвартай байх шаардлагатай. Учир нь шал дээр тавилга, хүн, тоног төхөөрөмж, зарим тохиолдолд автомашины ачаалал ирдэг. Хэт бага нягттай хавтан сонговол хугацааны явцад суулт өгөх, шал хотойх, өнгөлгөөний материал хагарах эрсдэлтэй.

Шалны дулаалга хийхдээ суурь гадаргууг тэгшлэх, чийгээс хамгаалах үе хийх, хавтанг завсаргүй шахаж тавих нь чухал. Ялангуяа хөрстэй ойр хэсэгт чийгийн хамгаалалт сайн байх ёстой. XPS төрлийн полистирол хавтан нь ус бага шингээдэг тул ийм нөхцөлд илүү тохиромжтой байдаг. Дээрээс нь бетон цутгалт, хавтан, модон шал эсвэл бусад өнгөлгөө хийхээс өмнө дулаалгын хавтан хөдөлгөөнгүй, жигд байрласан эсэхийг шалгах хэрэгтэй.

Дээврийн дулаалга яагаад чухал вэ?

Дулаан агаар дээш хөөрдөг учраас дээвэр, таазны хэсгээр дулаан их хэмжээгээр алдагддаг. Байшин дотроо дулаахан мэт боловч дээврийн дулаалга муу бол халаалт тогтворгүй, түлшний зарцуулалт өндөр хэвээр байдаг. Тиймээс дээврийн дулаалга нь зөвхөн өвлийн дулаан хадгалалтад бус, зуны улиралд халалтыг багасгахад ч ач холбогдолтой.

Дээврийн дулаалгад полистирол хавтан ашиглахдаа дээврийн хийц, налуу, ус тусгаарлалт, агаар сэлгэлтийг хамтад нь тооцох хэрэгтэй. Хэрэв дээврийн хэсэгт чийг хуримтлагдвал дулаалгын үр дүн муудаж, модон хийц гэмтэх, мөөгөнцөр үүсэх эрсдэлтэй. Иймээс зөвхөн хавтан тавихаас гадна уур, ус, салхины хамгаалалтыг зөв хийх шаардлагатай.

Хавтгай дээвэр, налуу дээвэр, мансардтай байшин бүрт тохирох угсралтын арга өөр байдаг. Хавтгай дээвэрт даралт даах чадвартай, чийгэнд тэсвэртэй хавтан сонгох нь илүү тохиромжтой. Харин налуу дээвэрт хавтанг хөдөлгөөнгүй тогтоох, завсар үүсгэхгүй байрлуулах, ус алдалтаас хамгаалах ажлыг нарийн хийх хэрэгтэй.

Зузаан ба нягтыг зөв сонгох нь

Полистирол хавтангийн зузаан нь дулаан хадгалах чадварт шууд нөлөөлдөг. Хэт нимгэн хавтан сонговол угсралтын ажил хийгдсэн ч дулаан алдагдал мэдэгдэхүйц буурахгүй байж болно. Харин хэрэгцээнээс хэт зузаан хавтан сонговол зардал өсөх боловч үр ашиг нь тухайн нөхцөлд заавал өндөр байх албагүй.

Ханын дулаалгад ашиглах зузаан нь барилгын ханын материал, бүс нутгийн цаг агаар, халаалтын төрөл, барилгын насжилтаас хамаарна. Шалны дулаалгад зузаанаас гадна нягт маш чухал. Дээврийн дулаалгад дулаан тусгаарлалт, чийгийн хамгаалалт, салхины нөлөөг хамтад нь авч үзнэ.

Нягт сайтай хавтан нь даралт, хэлбэр алдалтад илүү тэсвэртэй байдаг. Гэхдээ бүх хэсэгт хамгийн өндөр нягттай хавтан хэрэглэх шаардлагагүй. Хана, шал, дээвэр тус бүрийн зориулалтад тохирсон хавтан сонгох нь илүү зөв шийдэл юм.

Чийг, цан, мөөгөнцрөөс хэрхэн сэргийлэх вэ?

Дулаалга хийсний дараа хананд цан үүсэх, булан харлах, мөөгөнцөр гарах тохиолдол байдаг. Энэ нь ихэвчлэн материалын сонголт, угсралтын алдаа, агаар сэлгэлт, чийгийн хамгаалалттай холбоотой. Полистирол хавтанг буруу тавьж, заадсыг сайн бөглөөгүй бол тэр хэсгээр хүйтэн нэвтэрч, дотор талд чийг хуримтлагдаж болно.

Ийм асуудлаас сэргийлэхийн тулд хавтанг завсаргүй байрлуулах, зориулалтын цавуу, бэхэлгээ ашиглах, гадна хамгаалалтын үеийг зөв хийх хэрэгтэй. Мөн дотор орчны агаар сэлгэлтийг бүрэн хааж болохгүй. Гал тогоо, угаалгын өрөө, чийг ихтэй өрөөнд агаар солилцоо муу байвал ямар ч сайн дулаалга хийсэн ч чийг үүсэх эрсдэлтэй.

Суурь болон шалны хэсэгт хөрсний чийгээс хамгаалах үе заавал хэрэгтэй. Дээврийн хэсэгт ус алдалт, конденсац үүсэх нөхцөлийг урьдчилан тооцох нь зөв. Ингэснээр дулаалгын материалын ашиглалтын хугацаа уртасч, барилгын хийц хамгаалагдана.

Угсралтын үед гаргадаг нийтлэг алдаа

Полистирол хавтангаар дулаалга хийхдээ хүмүүсийн гаргадаг хамгийн түгээмэл алдаа бол зөвхөн хямд үнийг хараад материал сонгох явдал юм. Хямд хавтан богино хугацаанд зардал хэмнэж байгаа мэт боловч нягт, зузаан, зориулалт тохироогүй бол дараа нь засварын зардал нэмэгдэх магадлалтай.

Мөн хавтангийн хооронд том завсар үлдээх, булангийн хэсгийг буруу зүсэх, цавууг жигд түрхэхгүй байх, ханын гадаргууг бэлтгэхгүй шууд наах зэрэг нь дулаалгын үр дүнд сөргөөр нөлөөлнө. Гадна хананд хамгаалалтын тор, шавардлага хийхгүй орхивол хавтан нар, салхи, механик гэмтэлд өртөж, удаан ашиглагдах боломж багасна.

Шаланд бага нягттай хавтан тавих, дээвэрт ус тусгаарлалтгүй угсрах, суурийн хэсэгт чийгэнд тохиромжгүй материал ашиглах нь мөн нийтлэг алдаанд ордог. Тиймээс дулаалга хийхээс өмнө барилгын нөхцөлөө зөв үнэлж, тохирох материалыг сонгох нь хамгийн чухал.

Полистирол хавтан сонгохдоо юуг шалгах вэ?

Полистирол хавтан авахдаа зөвхөн хэмжээ, үнээр нь биш, зориулалт, зузаан, нягт, ирмэгийн бүтэц, гадаргуугийн чанар, чийгэнд тэсвэрлэх чадварыг шалгах хэрэгтэй. Хавтан хэт амархан бутарч, хэлбэрээ алдаж, ирмэг нь жигд бус байвал угсралтын үед заадал их гарч болзошгүй.

Гадна хананд хэрэглэх бол фасадны дулаалгад тохирох эсэхийг, шаланд хэрэглэх бол даралт даах чадварыг, дээвэрт хэрэглэх бол чийг болон температурын өөрчлөлтөд хэр тэсвэртэйг анхаараарай. Нэг барилгын бүх хэсэгт нэг ижил хавтан хэрэглэхээс илүү тухайн хэсгийн ачаалал, орчны нөхцөлд тохирсон сонголт хийх нь зөв.

Мөн нийт талбайгаа зөв хэмжиж, хаягдал гарах хэмжээг тооцож авах хэрэгтэй. Булан, цонх, хаалга, дээврийн залгаа, суурийн хэсэгт зүсэлт их гардаг тул материалын хэмжээг яг таг бус, бага зэрэг нөөцтэй тооцох нь зүйтэй.

Дүгнэлт

Полистирол хавтан нь хана, шал, дээврээ дулаалах үед өргөн ашиглаж болох үр дүнтэй дулаан тусгаарлагч материал юм. Гэхдээ сайн үр дүн авахын тулд материалын төрөл, зузаан, нягт, чийгийн хамгаалалт, угсралтын дарааллыг зөв сонгох хэрэгтэй.

Хана дулаалахдаа гадаргуугийн бэлтгэл, заадал, гадна хамгаалалтын үеийг анхаарах шаардлагатай. Шалны дулаалгад даралт даах чадвартай хавтан сонгох нь чухал. Дээврийн дулаалгад дулаан хадгалалтаас гадна ус, уур, салхины хамгаалалтыг хамтад нь тооцох хэрэгтэй.

Зөв сонгож, зөв угсарсан полистирол хавтан нь өвлийн улиралд дулаан алдагдлыг багасгаж, халаалтын зардлыг бууруулахад тусална. Мөн өрөөний тав тухыг нэмэгдүүлж, барилгын хийцийг чийг, цан, хүйтний нөлөөнөөс хамгаалах давуу талтай.